Nghị định 107/2009/NĐ-CP về kinh doanh khí dầu mỏ hóa lỏng có hiệu lực thi hành từ ngày 15/1/2010. Tuy nhiên để hướng tới một thị trường gas lành mạnh vẫn còn nhiều điều cần phải giải quyết.

Thời gian qua thị trường gas trong nước không ngừng tăng cả qui mô lẫn số lượng. Tuy nhiên, trong gần 9 triệu tấn tiêu thụ hàng năm, lượng gas sản xuất trong nước mới chỉ có 350 nghìn tấn, số còn lại vẫn phải nhập khẩu. Trong điều kiện giá gas thế giới liên tục biến động theo giá dầu, việc kinh doanh gas trong nước với hệ thống phân phối manh mún, nhỏ lẻ, liên kết kém, kèm theo đó các văn bản về quản lý mặt hàng này còn bất cập đã khiến thị trường gas thời gian qua chứa đựng nhiều bất ổn.

Đánh giá của Ban soạn thảo tại hội nghị triển khai Nghị định 107/2009/NĐ-CP về kinh doanh khí dầu mỏ hóa lỏng do Bộ Công thương tổ chức ngày 13/1 cho thấy, những vấn đề nổi cộm của thị trường gas trong nước thời gian qua chủ yếu là gian lận kinh doanh; chiếm dụng bình gas của các thương hiệu nổi tiếng; hệ thống phân phối không bền; không đảm bảo an toàn... Bên cạnh đó việc quản lý còn nhiều bất cập đã dẫn đến tình trạng mỗi đại lý đưa ra một mức giá, ảnh hưởng tới uy tín của các doanh nghiệp kinh doanh gas và quyền lợi người tiêu dùng.

Ông Trần Văn Thanh, Tổng thư ký Hiệp hội gas Việt Nam đánh giá, những bất ổn của giá gas trước đây là do mỗi tổng đại lý và đại lý lại nhận được các mức giá khác nhau, nên giá tới tay người tiêu dùng cũng khác nhau và khó kiểm soát. “Sau ngày 15/1, giá gas sẽ chỉ do các thương nhân đầu mối qui định và Hiệp hội gas sẽ cũng các cơ quan chức năng giám sát mức giá đó để giá gas minh bạch hơn”- ông Thanh nói.

Theo Nghị định 107/2009/NĐ-CP, mỗi đại lý gas chỉ được ký tối đa với 3 thương nhân đầu mối và phải treo biển hiệu kinh doanh của các thương hiệu đó. Điều này đang tạo ra những khó khăn cho các doanh nghiệp khi mặt bằng kinh doanh còn hạn chế.

Bà Nguyễn Như Mai, Phó Giám đốc Sở Công thương Hà Nội, chia sẻ: Khác với kinh doanh xăng dầu chỉ được làm đại lý cho một doanh nghiệp đầu mối, kinh doanh gas với 3 doanh nghiệp đầu mối sẽ không có chỗ nào để treo biển hiệu khi mà diện tích kinh doanh rất hạn hẹp. “Doanh nghiệp sẽ khó giải thích với các cơ quan quản lý thị trường nếu không treo đủ biển hiệu của thương nhân đầu mối. Đây cũng là vấn đề các cơ quan chức năng cần làm rõ”- bà Mai nói.

Một vấn đề đáng quan tâm khác: Theo Nghị định 107/2009/NĐ-CP, các trạm kinh doanh, cấp, nạp gas, kho dung tích chứa gas dưới 5.000m3 sẽ do UBND tỉnh chịu trách nhiệm lập quy hoạch. Tuy nhiên, nhiều địa phương đến thời điểm này vẫn chưa hoàn thành việc quy hoạch phát triển mạng lưới bán buôn, bán lẻ, trong đó có mặt hàng gas. “Sau khi sáp nhập với Hà Tây, Hà Nội mới còn phải làm lại quy hoạch tổng thể phát triển thành phố và hiện vẫn chưa làm xong nên việc quy hoạch kinh doanh các ngành hàng trong đó có kinh doanh gas vẫn phải chờ đợi khi đề án quy hoạch thành phố được phê duyệt”- bà Mai dẫn chứng.

Nghị định 107/2009/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 15/1, nhưng do đặc thù riêng của ngành gas nên việc cấp phép mới cũng như các doanh nghiệp đã có phép hoạt động mà chưa đủ các điều kiện theo quy định của nghị định sẽ phải tiếp tục hoàn thiện, đến ngày 1/10 sẽ là thời hạn chót nếu không muốn bị xử lý.

Ông Hoàng Thọ Xuân, Vụ trưởng Vụ Chính sách thị trường trong nước (Bộ Công thương) cho biết, việc ra đời nghị định về kinh doanh gas sẽ tạo ra một thị trường gas lành mạnh, giúp các doanh nghiệp trong nước tái cơ cấu lại hoạt động sản xuất kinh doanh của mình, đủ sức cung ứng và bình ổn tốt thị trường gas mà từ trước tới nay còn hoạt động manh mún, thiếu bền vững. “Khoảng thời gian từ 15/1 tới 30/9 đủ để các doanh nghiệp sắp xếp lại các hoạt động kinh doanh phù hợp với quy định, quy định này không làm khó doanh nghiệp mà hướng tới sự chuyên sâu, bảo đảm kinh doanh ổn định hơn”- ông Xuân nhấn mạnh.

Đức Duy